ZİHNİN ÇARKLARI

Tarih

Atlasları getirin! Tarih atlaslarını! En geniş zamanlı bir şiir yazacağız (Yort Savul-Ece Ayhan) Tarih hayatın öğretmenidir. Bu deyiş eski Romalılarındı. “Historia est magistra vitae.” Tarih, uyanılması en zor kâbustur. “Tarih, uyanmaya çalıştığım bir kâbustur” diyen […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Bahane

“Önce kuralları tam bir profesyonel gibi öğrenin. Sonra onları bir sanatçı gibi bozun.” (Picasso) Hazreti Ali (ra) şöyle buyurmuştur: “Mazeret uydurmak nefsin yalanıdır. Nefsin en büyük yalanı mazeret uydurmaktır.” “Nasıl iyilikten fenalık gelir?” sorusunu Bediüzzaman şöyle […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Cennet

“Evet bu cihan harbinden daha büyük bir hâdise ve bu zemin yüzündeki hâkimiyet-i âmme davasından daha ehemmiyetli bir dava, herkesin ve bilhâssa Müslümanların başına öyle bir hâdise ve öyle bir dava açılmış ki; her adam, […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Makine – 1

“trrrum, trrrum, trrrum! trak tiki tak! makinalaşmak istiyorum! ve ben ancak bahtiyar olacağım karnıma bir türbin oturtup kuyruğuma çift uskuru taktığım gün!” (Nazım Hikmet) Seksenli yıllarda Robo Story adında bir çizgi film vardı. Dizinin kahramanı […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Ölüm

“Sevilen hiç ölümlü olmamalı/ Kader ona zulümlü olmamalı/ Zaman, O’na dokunmadan geçiver/ Kimse ondan alımlı olmamalı” (Hüsrev Hatemi-Ağustos Melâli) “Ölümün ötesinde ne görüyorsunuz?” sorusunu Andrei Tarkovski şöyle cevaplıyor: “İnsan ruhunun ölümsüz olduğuna inanıyorum. Ölüm, ölüm değil. […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Hayat

“Hayat, mayat diyorlar. Benim gözüm mayat’ta. Hayatın eksiği var: Hayat eksik hayatta” diye başlıyordu Necip Fazıl hayatı anlatmaya. Hayat harekettir. İstikrar ve değişimi birlikte götürebilmektir. Hareket olmayan yerde ya hayat yoktur ya da hayat bitmek […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Göç

“Sâni’-i Kerim, Fâtır-ı Rahîm, herbir taifenin resm-i geçit nöbeti bittikten ve o resm-i geçitten maksud olan neticeler alındıktan sonra, ekseriyet itibariyle dünyadan, merhametkârane bir tarz ile tenfir edip usandırıyor, istirahata bir meyil ve başka bir […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Muhakeme – 1

“Kesin bilgi sahibi olmadan hüküm vermek” Cenab-ı Hakk’ın sevmediği işlerdendir. Kur’ân muhakemeyi bir “iç tartışma”, yani akıl ve fikirle yapılan meşveret olarak ifade ediyor: “Bakınız, o âyetlerin başında ve âhirlerinde diyor ki: ‘Neden bakmıyorsunuz? İbret […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Öngörü

“Basar masnuatı görüp de, basiret Sani’i görmezse çok garip ve pek çirkin düşer.” (Mesnevî-i Nuriye) Seyyid Şerif Cürcanî, basireti şöyle tarif eder: “Kudsî nur ile nurlanmış bir kalbin kuvvetidir ki, kalp bu kuvvet ile eşyanın iç […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Ön yargı

“Peşin fikirler muhakemesiz hükümlerdir.”  (Voltaire) Buna göre peşin fikir, yani ön kabuller muhakeme sürecine ihtiyaç duyar ve müsbet düşünmede akıl yürütmenin bir ilk adımı olabilirler. Düşünmek de ön yargıların bir anlamda düzenlenmesi olmasın! Bilim, bulguları ile […]