Gençlik, insan hayatının en hareketli ve en güçlü dönemidir. Bu dönemde insanın içinde taşan bir enerji, bir arayış ve bir ideal duygusu vardır. Fakat enerji tek başına yön göstermez. Enerji, doğru bir ahlâkla birleşmediğinde savrulmaya; doğru bir rehberlikle buluştuğunda ise inşa edici bir güce dönüşür.
İşte bu noktada en güzel örnek, Hz. Muhammed’in (asm) gençliğe kazandırdığı bakış açısıdır. Nebevî ahlâk gençliği bastırmaz, onu anlamlandırır. Peygamberimiz (asm) gençleri yalnızca geleceğin insanı olarak görmemiştir. Onlara sorumluluk vermiş, güvenmiş ve onların potansiyellerini ortaya çıkarmıştır. Genç insan sorumluluk aldığında; kendini tanır, disiplin kazanır, ahlâkı derinleşir. Misal olarak daha genç yaşlarda İslam’ı kabul eden Hz. Ali, Medine’ye öğretmen olarak gönderilen Mus’ab bin Umeyr ve henüz çok gençken ordu komutanlığına getirilen Üsâme bin Zeyd bunun en açık örnekleridir. Bunlar bize şunu gösterir; gençliğin enerjisi bastırılması gereken bir güç değil, doğru ahlâkla birleştiğinde toplumu dönüştürebilecek bir imkândır.
Nebevî ahlâk gençliğe merhamet kazandırır, sabır öğretir, sorumluluk yükler ve adalet duygusunu güçlendirir. Böylece gençlik sadece bir heyecan dönemi olmaktan çıkar; hikmetle birleşmiş bir dinamizme dönüşür. Bugünün dünyasında gençlerin enerjisi çoğu zaman geçici meşguliyetlerde tüketiliyor. Oysa Nebevî ahlâkla yoğrulmuş bir gençlik; ilmin, merhametin ve adaletin taşıyıcısı olabilir. Bu yüzden gençliğin en güzel örneği, enerjisini Nebevî ahlâkla mezcedebilen gençliktir.
Gençlere Fırsat veren
Nebevî metod
Bugün gençlik çoğu zaman “henüz zamanı değil” diyerek ertelenir. Hata yapmamaları uğruna kırk fırın ekmek yemeleri gerektiği ima edilir. Oysa Peygamberimizin (asm) terbiyesinde gençler bekletilmez, yetiştirilir ve görevlendirilir, hata yapmasına izin verilir. Efendimiz (asm) gençlere güvenmiş ve onlara sorumluluk vermiştir. Bu güven onların potansiyellerini ortaya çıkarmıştır. Hatta Uhud Savaşı, gençlere duyduğu güveni temsil etmektedir. İstişareler esnâsında Efendimiz (asm) savunma savaşı isterken, Bedir’e katılamayan genç Sahabîler ısrarla meydan savaşı istemişlerdi. İstişareden onların kararı çıktı ve zırh giyildi. Yola çıkıldığında 300 münafık şu sözle ordudan geri döndü; “Muhammed (asm) çoluk çocuğun sözüyle hareket ediyor!” Dışarıdan çoluk çocuk olarak gözükenlere Efendimiz (asm) değer ve sorumluluk vermiş, savaşa çıkmıştır. Neticesinde ise yüzlerine hiçbir şey vurmamıştır.
Gençliğin Üç Büyük Tuzağı
Gençlik; enerjinin yönsüzlüğü, gösteriş arzusu ve sorumluluktan kaçış gibi tuzaklarla karşılaşabilir. Ancak Nebevî ahlâkla yoğrulan bir gençlik bu tuzakları aşabilir. Çünkü bu ahlâk gençliğe hem yön hem niyet hem de sorumluluk kazandırır. Böylece gençlik yalnızca heyecanla değil; hikmetle, merhametle ve adaletle olgunlaşır.
- tuzak; Enerjinin Yönsüzlüğü
Gençlik güçlü bir enerjidir. Fakat yön bulamadığında bu enerji; öfkeye, savrulmaya, boş meşguliyetlere dönüşebilir. Bugün birçok genç, içindeki gücü anlamlandıracak bir hedef bulamadığı için enerjisini geçici uğraşlarda tüketiyor. Oysa Nebevî terbiyede enerji bastırılmaz; istikamet kazanır. Efendimiz (asm) gençleri sorumlulukla buluşturarak bu enerjiyi hayra yönlendirmiştir.
- tuzak; Gösteriş ve Beğenilme Arzusu
Gençlik çağında insanın kendini gösterme ve kabul görme isteği güçlüdür. Bu duygu doğru yönetilmezse; riya, gösteriş, insanların onayına bağımlılık gibi tuzaklara dönüşebilir. Nebevî ahlâk ise gençliğe niyet bilinci kazandırır. Değerin insanların alkışında değil, Allah katındaki samimiyette olduğunu öğretir.
- tuzak; Sorumluluktan Kaçış
Modern dünyada gençlik çoğu zaman “özgürlük” söylemiyle sorumluluktan uzak tutulur. Eğlenmek, gezmek ve hayatı ertelemek gençliğin doğal hâli gibi sunulur. Oysa Nebevî modelde gençlik hayatın merkezindedir. Rehberlik ederek gençlere ağır sorumluluklar da yüklemiştir.
Nebevî ahlâkı nasıl öğrenebiliriz?
Gençliğe yol gösterecek Nebevî ahlâkı hadislerden çıkarmak ve Kur’ân’dan bulmak mümkündür. Ben bu başlıkları kısaca öğrenmenin bir yolunu açmak istiyorum; geçtiğimiz Ramazan ayında Siyer Vakfı kurucusu Muhammed Emin Yıldırım, her akşam “Siyerden Ahlâka” konusunu ele aldı. Bu konuda sırayla şu başlıklar konuşuldu:
Helâl şuuru, güven, doğruluk, ihlas, cömertlik, iffet, haya, emanet, kanaat, adalet, heyecan, liyakat, cesaret, itidal, vefa, merhamet, latîfe (mizah), affetmek, zühd, îsar, vakar, sadelik, sevgi, tevazu, ümit, müsamaha, nezaket, sabır ahlâkı.
Her bir ders, içerdiği kavramın içine girmenin öncüsü niteliğinde. Başlangıç için çok güzel bir kaynak, bu sebeple Nebevî ahlâkla istikamet isteyen gençlere tavsiyemdir. Gençleri istikametle eğitmek isteyen eğitimcilere tavsiyemdir.
Özetleyecek olursak;
Gençlik; hareket, arayış, cesaret ve idealizm dönemidir. Enerji doğru yönlendirilmezse savrulma olur. Enerji tek başına; öfkeye, savrulmaya, gösterişe gidebilir. Ama Nebevî ahlâkla birleştiğinde adalet, hizmet, fedakârlık, hikmet doğurur. Bugün gençlerin enerjisi çoğu zaman sosyal medya, tüketim, popülerlik üzerinden harcanıyor. Nebevî ahlâkla birleşirse; ilim, merhamet, sorumluluk, ümmet bilinci ortaya çıkar. Bu ahlâkı da siyer üzerinden öğrenmek ve hayata geçirmek gereklidir.
- Hz. Ali
- İslam’ı kabul eden ilk gençlerden biridir.
- Peygamberimizin yanında büyümüştür.
- Hicret gecesi Peygamberimizin yatağında yatacak kadar büyük bir cesaret göstermiştir.
Mesaj: Gençlik sadece heyecan değil, iman ve fedakârlıkla birleştiğinde büyük bir cesaret doğurur.
- Mus’ab bin Umeyr
- Mekke’nin en zengin ve en şık gençlerinden biriydi.
- İslam’ı kabul edince ailesi tarafından her şeyden mahrum bırakıldı.
- Peygamberimiz onu Medine’ye ilk öğretmen ve davetçi olarak gönderdi.
Mesaj: Nebevî terbiyeyle yetişen gençlik, rahatı değil sorumluluğu seçebilir.
- Üsame bin Zeyd
- Henüz yaklaşık 18 yaşındayken Peygamberimiz tarafından ordu komutanı yapıldı.
- Orduda ondan yaşça büyük Sahabîler de vardı.
Mesaj: Nebevî bakışta gençlik küçümsenmez; emanet verilecek bir güç olarak görülür.
- Abdullah bin Abbas
- Peygamberimizin duasını almış bir gençtir.
- Çok genç yaşta Kur’an ve ilim konusunda büyük bir otorite olmuştur.
Mesaj: Gençlik enerjisi ilimle birleştiğinde ümmete rehber olabilir.
- Zeyd bin Sabit
- Genç yaşta vahiy kâtiplerinden biri oldu.
- Birkaç dil öğrenerek Peygamberimize hizmet etti.
Mesaj: Gençlik, kabiliyetlerini hizmete dönüştürdüğünde büyük işler başarabilir.
İlk yorumu siz yazın