Matematik, tıp ve musikî ilminde bir dehâ olan İbn-i Sina’nın; bazı hastaları musikiyle tedavi ettiği, bir kervana refakat ederken huzursuzlukları, hırsızlıkları önlemek ve uyku düzeni sağlamak için develerin boynundaki çıngırakları farklı şekillerde tanzim ederek onların çıkardığı melodiler sayesinde kervanı maksuda götürdüğü meşhurdur. Yine Osmanlı’nın Edirne’deki Darüşşifası’nda ruh sağlığı yerinde olmayan hastaların musikî ile tedavi edildiği bilinmektedir. Musiki ile tedavide; Hicaz makamının çocuk hastalıklarına, Rast makamının kemiklere, Hüseynî’nin mideye, Nihavend’in ise bel ağrısı ile tansiyona iyi geldiği kaydedilir. Peki, asırlar önce tecrübe edilen bu yaklaşımın modern tıpta bir karşılığı var mıdır? Bugün “müzik terapisi” adıyla anılan uygulamalar, musikinin insan ruhu ve bedeni üzerindeki etkilerini bilimsel yöntemlerle araştırmaktadır. Müzik doğrudan bir hastalığı ortadan kaldıran ilaç gibi düşünülmese de ağrı, kaygı, stres, uyku bozuklukları ve bazı nörolojik hastalıklarda destekleyici bir tedavi yöntemi olarak kullanılabilmektedir.
Bunun en önemli sebeplerinden biri, müziğin beynin pek çok bölgesini aynı anda harekete geçirmesidir. Ritim ve melodi; duygu, hafıza, dikkat ve hareketle ilişkili beyin bölgeleriyle etkileşime girer. Sevilen bir musiki eserini dinlemek, kişide huzur ve güven duygusu meydana getirirken stresle ilişkili fizyolojik yanıtların azalmasına da yardımcı olabilir. Nitekim ameliyat öncesinde veya sonrasında müzik dinlemenin kaygı ve ağrı algısını azaltabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Musikinin insan üzerindeki tesiri yalnızca hastalık zamanlarıyla da sınırlı değildir. Kur’ân-ı Kerîm tilavetinin, ezanın ve geleneksel Türk musikîsinin insan ruhunda meydana getirdiği sükûnet hissi, musikînin insanın duygu dünyasıyla ne kadar güçlü bir bağ kurduğunu göstermektedir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, makamların belirli organları doğrudan tedavi ettiği şeklindeki bilgilerin modern tıp açısından kesinleşmiş bilimsel gerçekler olarak sunulmamasıdır. Ancak geçmişte hekimlerimizin insanı yalnızca bedenden ibaret görmeyip ruhuyla birlikte ele almaları, bugün “bütüncül tıp” anlayışı içerisinde yeniden önem kazanan bir bakış açısını hatırlatmaktadır. Belki de asıl hikmet şudur: İnsan bedeninin tedavisi kadar gönlünün teskin edilmesi de şifanın bir parçasıdır. Müziğin hikmeti ise asırlardır bu iki dünya arasında sessiz bir köprü kurmaktadır.

İlk yorumu siz yazın