ZİHNİN ÇARKLARI

Görünmek (1)

“Tebarekellezî ceale fi’s-semâi burûcen ve ceale fîhâ sirâcen ve kameran munîra.”1 “Ne yücedir O [Allah] ki, gökte burçlar yaptı ve içlerinde bir lâmba [olan güneş], bir de aydınlatıcı bir ay kıldı.” Ayet-i kerimenin bir güzel […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Sezgi

Sezgi gelecek bilginin yerini açabilme yeteneği… Boşlukların varlık uzayına dönüşebilir fikrinin zihnin çarklarında yer bulması… Gerçeğin deneye veya akla vurmadan doğrudan doğruya kavranması. Buna bazı kaynaklarda “ihsan” da deniyor. Matematik ve mantık; bilgiden çok sezgi […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Eleştiri

“Tenkidi nasıl görüyorsun?” diye bir soru soruluyor. Bediüzzaman’ın cevabı şu şekilde: “Tenkidin sâiki, ya nefretin teşeffisidir veya şefkatın tatminidir. Dostun veya düşmanın ayıbını görmek gibi… Sıhhat ve fesada muhtemel bir şeyde, kabule temayül ve tercih […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Bilinmez

“Muhakkakı reddediyor, fakat mümkünü inkâr edemiyordu.” Peyami Safa Peki ya bilinmezi? Bilinmezlik zihnin çarklarından eksik kalmaz. Önümüzde arkamızda içimizde dışımızda çoklukla birlikte bilinmezlik de artar. Geçmiş arttıkça gelecek çoğaldıkça daha içe indikçe çok daha yükseldikçe […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Çokluk (2)

Tabiat kitab-ı İlâhîsi, insana o kadar çok misaller okutur ki, hayret makamı sonsuzluk basamaklarını katedebilir. Örneğin: Kuzey Amerika ormanlarında Periyodik ağustos böcekleri olarak adlandırılan bir tür, ağaçların köklerini emmek dışında başka bir şey yapmadan 17 […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Çokluk (1)

“Üç, altı ve dokuz sayılarının azametini bilseydiniz evrenin anahtarını elde edebilirdiniz.” Nikola Tesla Ölçmek bilmektir, ölçülebileni ölçün, ölçülemeyeni ölçülebilir hâle getirin, demiş Galileo Galilei. Bunun elbette pek çok tartışmayı beraberinde getireceği bilinmesine rağmen tarihin büyük […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Anlam

“Zihnin sarkacı doğru ile yanlış arasında değil, anlam ile saçma arasında gidip gelir.”Carl Gustav Jung Fransis Crick bilinç konusunda yaptığı çalışmaları sırasında odasındaki tahtanın tam ortasında ve diğerlerinden çok daha büyük bir sözcük yazılıydı. Bu […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Söz

Sözün ıssı, sözün alırSûretse toprakta kalır                        Yunus Emre Yunus’un bu sözünün izahı şudur: Âlemler “Ol/kün” sözü ile yaratılmıştır. Konuşmayı ve ruhu veren ilk sözün […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Yazmak

“Yazmaktan maksat, lisânın söylediklerini bâkileştirmektir. Çünkü şu fânî dünyada hiçbir şey ebedî değildir.” Münazarat Çünkü yazı, belgedir. Kayıt düşürmektir. Yazı, kader kaleminin bir parçasıdır. “El-ilmu saydun ve’l-kitâbetu kayduhu” (İlim bir avdır, yazmak onun bağıdır) denmiştir. […]

ZİHNİN ÇARKLARI

Parça (2)

Kur’an’da “retilil kurane tertila” (Müzzemmil/4) denilmiştir “tertip” ve “sıralı vezinli” anlamındadır. “Kur’an’ı ağır ağır, tane tane oku.” İmam Sadık’tan (ra) aktarıldığına göre İmam-ı Ali (ra) şöyle buyurmuştur: Ayetten kasıt Kur’an’ı açık ve tane tane okuyun […]